Chị học viên vội vàng bước vào lớp yoga của mình, vừa nói vừa thở: Cô ơi, chị mới lái xe từ Nha Trang về hơn 8 tiếng, hai cánh tay chị mỏi nhừ rồi, nhức bắp tay với mệt quá, chị theo được bài nào hay bài đó nha cô.
À, thì ra chị mới đi công tác về là chạy thẳng tới lớp luôn, chưa kịp nghỉ ngơi.
Các bạn còn lại cũng đang chạy deadline mùa cuối năm, vừa xong việc liền chạy thẳng đến lớp cho kịp giờ, nhìn mặt đuối đừ.
Nhìn các bạn mệt nhưng trong lòng mình thấy vui vui, vì dù mệt các bạn vẫn cố gắng. Có những chuyện phải có quyết tâm mới làm được.
Quyết tâm trong Đông y là trạng thái “nhất Dương sinh”, phá vỡ cái cũ để tạo ra cái mới. Thầy mình kể khi quan sát các con vật bị bệnh, con nào chịu khó đứng lên dù bệnh nặng, thì con đó có cơ hội sống sót, con nào cứ nằm hoài chắc chắn chết.
Khi hướng dẫn các lớp trị liệu, mình cũng chứng kiến một thực tế rằng dù bệnh nặng hay bệnh nhẹ, chỉ những người có quyết tâm mới có hy vọng phục hồi, bởi họ chịu nghĩ khác đi, làm khác đi.
Cho cả lớp nằm xuống thư giãn, mình hít thở vài hơi rồi bắt đầu sắp xếp lại giáo án trong đầu. Tình hình sức khỏe của học viên biến chuyển đột ngột, giáo án tính rồi lại đổi, có khi đổi mấy lần trong một buổi học, mình cũng quen rồi.
Làm thế nào để sau buổi học các bạn thấy khá hơn đây nhỉ, mình tự hỏi rồi tiến hành chẩn đoán. Nhóm học viên này đa số khí & hình đầy đủ cho đến thịnh, đang hao khí Thượng Tiêu do suy nghĩ công việc, cần bổ khí Thượng Tiêu. Chị học viên nhức bắp tay, vậy là có khí trệ, cho tập hành khí vừa phải vùng này, giảm các bài hành khí mạnh tránh nhức mỏi thêm. (Có thể đưa ra chẩn đoán và pháp trị nhanh chóng như vậy vì mình đã có buổi trò chuyện sức khỏe trước với từng học viên).
Sự mệt mỏi của các bạn ấy thể hiện qua từng hơi thở, trì trệ trong từng chuyển động. Mỗi lúc như vậy mình lại nhắc cả lớp lắng nghe cơ thể. Từng chút một, hơi thở trở nên nhẹ nhàng, cơ thể bắt đầu ấm nóng dần lên. Các khuôn mặt nhăn nhó xám xịt từ từ giãn ra, nhường chỗ cho sắc tươi hồng trên đôi má. Tới đoạn thư giãn cuối giờ, chỉ còn âm thanh rì rào của hơi thở trong không gian tĩnh lặng. Cả lớp ngủ hết rồi. Mình mỉm cười, thấy lòng nhẹ nhõm.
Lát sau tỉnh dậy, như phát hiện ra điều gì đó, chị học viên bất chợt reo lên, ô hay quá, hết nhức mỏi cánh tay rồi, người nhẹ nhàng rồi cô ơi. Các bạn còn lại cũng tươi cười, khỏe khoắn tỉnh táo hơn rồi. Vậy là “thang thuốc” đã đáp ứng. Phần thưởng xứng đáng cho sự quyết tâm của cả lớp.
Đây là một khoảnh khắc thường gặp trong các lớp yoga, một phần tất yếu trong việc giảng dạy của tụi mình. Bạn có tò mò vì sao “thang thuốc” đáp ứng, hay chìa khóa để việc luyện tập thực sự mang lại hiệu quả là gì?
Các Y gia từ cổ chí kim đều nhận định rằng bệnh tật phần lớn do lối sống mà ra. Lối sống đến từ cách nghĩ, tư duy, do tâm trí tạo tác. Mình tin rằng tập luyện là bước đầu tiên và cũng là cách đơn giản nhất để chúng ta học cách làm việc với tâm trí.
Tâm trí vốn lăng xăng, nó mải miết theo đuổi những suy nghĩ và ý tưởng. Dù chúng ta đang nằm trên thảm tập, nó vẫn mải mê nghĩ về cuộc họp quan trọng ngày mai, buồn bực vì hồi chiều gặp một khách hàng khó tính, thắc mắc không biết con cái hôm nay đi học có ngoan không, nghĩ xem lát nữa tập xong sẽ đi ăn gì v.v… Cứ như thế, chúng ta để thân thể ở đây mà tâm trí chạy nhảy ở một nơi khác. Nếu 99% thời gian trong ngày chúng ta đều như thế, cuộc sống sẽ trở nên nặng nề mệt mỏi và bệnh tật cũng rủ nhau kéo đến.
Cơ thể chúng ta là một khối vật chất hữu hình và do đó là phương tiện kết nối hiệu quả với tâm trí vô hình. Chúng gắn kết với nhau như hai mặt của một đồng xu, như lòng bàn tay và mu bàn tay.
Khi mới tập luyện, chúng ta thường thở tán loạn, tay chân luống cuống, trong đầu hay so sánh với các bạn cùng lớp v.v… Không sao cả, miễn là chúng ta hiện diện với sự chú tâm, chúng ta biết mình đang làm gì, đang nghĩ gì. Vậy là đủ.
Khi ta hiện diện trọn vẹn với chính mình trong từng khoảnh khắc trên thảm tập, phó thác và hoà mình vào dòng chảy của chuyển động, khi đó cơ thể & tâm trí sẽ bắt đầu tự chuyển hóa chính nó. Dần dần chúng ta có thể thở điều hòa và dẫn dắt cơ thể đến đúng nơi đúng lúc trong từng chuyển động. Những đau mỏi trì trệ tan theo từng hơi thở, trả lại sự khoẻ mạnh và thư thái.
Nguyên lý thì đơn giản như vậy. Nhưng đơn giản không có nghĩa là dễ dàng. Sai lầm phổ biến của những người mới tập là mong đợi điều gì đó ngay tức thì. Điều nên làm là đừng kỳ vọng vào một điều kỳ diệu hay một sự chữa lành nào cả.
Chỉ cần lắng nghe và cảm nhận cơ thể. Khi hít thở biết mình đang hít thở, khi vươn tay biết mình đang vươn tay, làm cái gì biết đang làm cái đó. Để mọi thứ tự nhiên, điều gì cần đến sẽ đến.
Chúc bạn vui khoẻ!
Tp.HCM, 17/12/2023
Y sỹ YHCT Kiều Oanh
Yoga HVSK 